محمد حسين مختارى مازندرانى

47

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )

در برابر اين قول ، نظر اشاعره است كه چنين پنداشته‌اند احكام الهى صرفا براى عالمان به آن ثابت است و تنها به كسانى كه حجت نزد آنها قائم شده اختصاص داشته و به غير آنان هرگز شامل نمىشوند و به تعبير ديگر اساسا حكمى براى آنها جعل نگرديده است . اصالة البيان از جمله مقدمات حكمت اين است كه متكلم در مقام بيان باشد و اين امر گاه به واسطهء قراين معلوم مىشود و گاه از طريق اصل عقلايى موسوم به « اصالة البيان » و آن در موردى جريان دارد كه نسبت به اين معنا مردّد باشيم كه آيا متكلّم در مقام بيان هست يا نه ؟ در اين‌صورت با اجراى اصالة البيان بدين نتيجه مىرسيم كه گوينده در مقام بيان تمام مقصودش مىباشد و شاهد بر اين مطلب آن است كه فقها از ديرباز در وقت عدم احراز اين معنا به اطلاق كلام مولى تمسك مىنمودند و گويا منشاء آن همين اصل عقلايى بوده است . اصالة الطّهارة اين اصل در مورد شك در طهارت ، در شبهه حكمى و موضوعى جريان دارد .